Άμα πάρεις λάθος τραίνο, όπου και να κατέβεις, πάλι λάθος θά 'ναι.
Κι εμείς έχουμε την ίδια κατεύθυνση εδώ και χρόνια, σαν να κυλάμε πάνω σε ράγες... Με φρίκη θυμάμαι πως πρίν από δυο χρόνια ένας καλός φίλος μου έλεγε πως η κατάσταση της Ελλάδας θυμίζει την Αργεντινή πρίν την οικονομική κατάρρευση. Μάλιστα, όπως είχαν τα πράγματα, μου έλεγε, η Ελλάδα θα είχε την ίδια κατάληξη. Τότε, εκ πεποιθήσεως αισιόδοξος (εκ φύσεως δυστυχώς όχι), δεν τον πήρα στα σοβαρά και είπα πως αποκλείεται να γίνει κάτι τέτοιο. Το τέλος του παραμυθιού το ξέρετε.
Να, λοιπόν, που υπάρχουν αρκετές ομοιότητες στις δυό περιπτώσεις. Δες:
και μετά βρές τη συνέχεια στον εσυσωλήνα ή δες το ολόκληρο με αγγλικούς υπότιτλους εδώ.
Δεν το χωράει ο νούς μου αυτό που συμβαίνει. Ας είναι η χώρα υπό κατάρρευση, εμείς θα τραγουδάμε τα τραγούδια των ριάλιτι. Άρτον και θεάματα. Και τί γίνεται στους δρόμους; Ακόμα χωρίζουμε τα πρόβατα από τα ερίφια; Θα πάμε στην δική μας διαδήλωση και όχι στη δική τους; Ποιός χρειάζεται, άλλωστε, τους αριθμούς; Οι αριθμοί είναι μόνο για τις στατιστικές, που έλεγε κι ο Γιόζεφ. Ή για να υπολογίζεις τα χρέη στις τράπεζες. Φτάνει πια. Δεν θέλω να μπώ στο λαβύρινθο, να ψάχνω ποιός φταίει. Αυτός, όμως, που έχει το μικρότερο μέρος της ευθύνης, κατά τα φαινόμενα, θα πληρώσει για όλους. Κι αυτός είσαι εσύ κι εγώ κι ο άνθρωπος δίπλα σου. Εσύ πώς θα πληρώσεις; Θα πληρώσεις;
Το λάθος τραίνο μας παίρνει στον λάθος προορισμό. Και λάθος τραίνα δεν έχουμε πάρει μόνο για το ζήτημα της οικονομίας. Αλλά δυστυχώς, πάνω απ' όλα πρέπει να πονάει η τσέπη μας για να δούμε αν πονάει και κάτι άλλο.
Κ
ΥΓ. Κύριοι δυστυχώς επτωχεύσαμεν. Όμως, τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα.
η φωτογραφία της ανάρτησης είναι του κύριου Steve Barth, και η ιστοσελίδα του εδώ.
Update:
Συγχώρα με που δεν καταλαβαίνω. Σκεφτόμουνα σήμερα το πρωί τους στίχουςαυτούκαι ανατρίχιασα. Θα μπορούσε να είχε γραφτεί σήμερα. Μετά έμαθα τα νέα για τους νεκρούς στην Αθήνα. Αναστατώθηκα και πραγματικά λυπάμαι. Λυπάμαι για όσα έγιναν. Λυπάμαι που τα πράγματα έφτασαν εδώ. Λυπάμαι που δεν είμαι εκεί για να κατέβω κι εγώ στην πορεία. Εδώ όμως δεν κάνει να φωνάζω συνθήματα. Δε θέλω να μείνω στα λόγια. Φτάνει.
Προσπαθώ. Ειλικρινά προσπαθώ να μήν είμαι κακεντρεχής. Αλλά δεν αντέχω και υποκύπτω, όταν βλέπω κάτι τέτοιο...
Υποκλίνομαι στην επιβλητικότητα των αποχρώσεων του ροζ που έχουν επιλέξει. Ιδού: Μπορείτε να περιηγηθείτε μέσα σε ένα πλήθος από φωτογραφίες και να επιλέξετε ποιό χρώμα μαντήλα σας αρέσει καλύτερα - διότι οτιδήποτε άλλο δεν θα δείτε - πλήν ενδεχομένως του διακριτικού eye-liner (μόνο για τολμηρές!).
Όταν η τεχνολογία συναντά την θρησκεία: τα συμπεράσματα δικά σας...
Όποτε ανοίξω την τηλεόραση αυτές τις μέρες πέφτω πάνω σε διάφορες εκπομπές και ντοκυμανταίρ με δυσοίωνες προβλέψεις για το μέλλον. Δεν ξέρω γιατί. Μάλλον το σύμπαν προσπαθεί να μου στείλει ένα μήνυμα...
Το πόστ αυτό έχει 2 θέματα: την οικολογία και την καταστροφολογία... Είναι ουσιαστικά 3 σε 1 (ποστ) γιατί μού 'ρθαν πολλά στο μυαλό!
Με αφορμή το θέμα των ημερών, την ώρα της γής (δηλ. σβήνουμε τα φώτα για μια ώρα και ακτιβισμός από το σπίτι...!;!;...), όλα τα κανάλια και περιοδικά θυμήθηκαν να κάνουν αφιέρωμα στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Και έβλεπα, εγώ ο καημένος, όλα αυτά τα προγράμματα με τις βαρύγδουπες δηλώσεις διαφόρων φορέων και ανδρών επιφανών για το κακό που μας περιμένει. Να προσπαθούν να με κάνουν να καταλάβω ότι εγώ φταίω για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, για τη μόλυνση της ατμόσφαιρας, για τη λειψυδρία, για τα ακραία καιρικά φαινόμενα, (και εδώ συμπληρώνω εγώ , κατ' επέκτασην - και για τη φτώχεια και τον πόλεμο που υπάρχουν στον κόσμο)...
Δέν διαφωνώ καθόλου μ' αυτό. Όλοι μας, ειδικά στο δυτικό κόσμο, έχουμε προσωπικό μερίδιο της ευθύνης για όλα αυτά που συμβαίνουν. Αλλά, μην προσπαθείς κύριε να αποποιηθείς των ευθυνών σου και να τις μεταθέσεις πάνω μου. Μόνο πάνω μου, και πάνω στον υπόλοιπο απλό κόσμο, κύριε μεγαλοεπιχειρηματία και κύριε πολιτικέ! Δεν με πείθεις!
Να νιώθω εγώ τύψεις και να κλείνω τα φώτα και να χαμηλώνω τη θέρμανση στο σπίτι -ενώ κάνει ψοφόκρυο- επειδή είμαι πεπεισμένος ότι έτσι συμβάλλω στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Αυτό δεν είναι αρκετό. Είναι σαν να προσπαθεί ένα κουνούπι να σηκώσει ένα ελέφαντα...
Θα μου πείς, αν δισεκατομμύρια κουνουπιών μαζευτούν και συνεργαστούν, μπορεί και να τα καταφέρουν να σηκώσουν τον ελέφαντα κάποια στιγμή. Και σ' αυτό ελπίζουμε όλοι εμείς που έχουμε περιβαλλοντική συνείδηση και προσπαθούμε να μην επιβαρύνουμε το οικοσύστημα του πλανήτη. Αλλά τί γίνεται όταν κάθονται και καμιά δεκαριά ιπποπόταμοι στην πλάτη του ελέφαντα αυτού;
εικόνα από εδώ Παραδείγματα ιπποποτάμων (εδώ δηλαδή, παχύδερμα που μολύνουν):
*Οι πολυεθνικές που πετάνε τα τοξικά απόβλητα στους στον ωκεανό. *Οι επιχειρήσεις που με τα φουγάρα των εργοστασίων τους μολύνουν την ατμόσφαιρα (γιατί τα φίλτρα είναι ακριβά και θα μειώσουν το κέρδος) *Οι πολυεθνικές με τα εργοστάσια σκλάβων σε ασιατικές χώρες... *Οι χώρες που κάνουν πυρηνικές δοκιμές στους ωκεανούς (βλ. Γαλλία) *Οι οπλοβιομηχανίες - που δεν μπορώ να καταλάβω γιατί πρέπει να υπάρχουν... *Οι χώρες που εφαρμόζουν τον ιμπεριαλισμό (κανονικό και οικονομικό) *Οι χώρες που ακόμη δικαιολογούν νομικά τη φαλαινοθηρία (βλ. Ιαπωνία) *Οι εταιρείες εξόρυξης πετρελαίου που περιορίζουν την παραγωγή για να ανεβάσουν τις τιμές και που μπλοκάρουν τις χορηγίες για εναλλακτικές, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας... *Οι τράπεζες που δημιουργούν οικονομικές κρίσεις... κι αυτά είναι μόνο τα λίγα που μπορώ να σκεφτώ αυτή τη στιγμή!
Αν δεν φύγουν πρώτα όλοι αυτοί οι ιπποπόταμοι από την πλάτη του ελέφαντα, τα κουνούπια δεν θα καταφέρουν ποτέ να σηκώσουν τον ελέφαντα. Αν δεν σταματήσουν πρώτα όλοι αυτοί να κάνουν τη ζημιά, είναι ανώφελο να προσπαθούμε εμείς να σώσουμε τον κόσμο. Και εννοείται πως δεν πρόκειται να σταματήσουν από μόνοι τους! Πρέπει να τους αναγκάσουμε να το κάνουν. Και έστω, ένας τρόπος να ασκήσουμε πίεση είναι και ο περιβαλλοντικός ακτιβισμός. Έστω και από το σπίτι, με τα σβηστά φώτα και την ανακύκλωση. Αλλά μόνο μ' αυτα δέ γίνεται. Αν δεν διεκδικήσουμε δεν θα λάβουμε. Ποτέ. Και πρέπει να καταλάβουμε ότι μπορούμε να τους αλλάξουμε. Ένα δισεκατομμύριο κουνουπιών μπορεί να νικήσει έναν ελέφαντα (ή τους ιπποποτάμους). Να τους πιεί το αίμα!
...
Τέλοσπάντων, τα σκεφτόμουν όλα αυτά και η τηλεόραση συνέχιζε να παίζει... Κι άλλα ντοκυμανταίρ με καταστροφολογίες...
Στη συνέχεια θυμήθηκαν και την αποκάλυψη του Ιωάννη, το Νοστράδαμο και τα ημερολόγια των Μάγια που λένε ότι ο κόσμος τελειώνει στις 21 Δεκεμβρίου του 2012 κλπ... Και βάλθηκαν να ταιριάξουν όλα αυτά τα παράλογα μεταξύ τους και να βγάλουν μια "οικουμενική" προφητεία για το τέλος του κόσμου. Παπαρολογίες με μπόλικη ρίγανη! Αλλά, φαίνεται, είναι πολλοί που τα πιστεύουν.
Βάλτε εδώ με τη φαντασία σας μερικές σκοτεινές συγχορδίες, κράξιμο από κοράκι, βουητό ανέμου και ήχο βροντής...
Να κάθομαι, λοιπόν, ανυποψίαστος και ν' ακούω διάφορα, του τύπου: οι πολικοί πάγοι θα λιώσουν μέχρι το 2012, σεισμοί, καταποντισμοί και ακραία καιρικά φαινόμενα, τρίτος παγκόσμιος, κραχ, το 2012 θα γίνει ευθυγράμμιση όλων των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος... το 2012 θα πέσει κομήτης πάνω στη Γη, θα εκραγεί ο ήλιος, αααΑΑΑααααρρρρργγγγγκχχχχ!!! και άλλες παρόμοιες αισιόδοξες ρήσεις...
Ούφ! Ξανά! Παπαρολογίες με μπόλικη ρίγανη!!! Σε όλα αυτά πρέπει να πιστεύουμε τόσο όσο στα ζώδια στο τέλος του τηλεπεριοδικού. Γιατί πίστεψε με, εν τέλει, κι αυτοί δεν ξέρουν τίποτα περισσότερο από 'μένα κι εσένα και απλά τα media το εκμεταλλεύονται αυτό γιατί πουλάει τρελά. Σκέψου πχ πόσα βγάζουν στα ταμεία τα disaster movies...
Όλοι αυτοί οι κύριοι που μελετούν τις προφητείες πρέπει επιτέλους να καταλάβουν ότι πρόκειται για κείμενα συμβολικά (καθαρά θρησκευτικού περιεχομένου) που δέν πρέπει να τα ερμηνεύουμε κυριολεκτικά. Δηλαδή: αν μιλάει κάπου για ένα πουλί που πέφτει πάνω σε δυό ψηλά δέντρα δεν σημαίνει ότι μιλάει για τους δίδυμους πύργους... Και πρέπει να καταλάβουμε επιτέλους ότι κι ο Ιωάννης, κι ο Νοστράδαμος, και οι Μάγια (και όποιος άλλος έγραψε για το τέλος του κόσμου) μάλλον έκαναν βαριά ναρκωτικά και έβλεπαν ανθρωπάκια πράσινα!
Ούφ! Αφήστε με ήσυχο!!! Κι αν κάνω λάθος και όντως τελειώνει ο κόσμος... ε και τί έγινε;
Δε θα σταματήσω να ζω τη ζωή μου επειδή μπορεί να πέσει ο ουρανός στο κεφάλι μου! Εξάλλου δεν κάνει να ζούμε με αυτό το φόβο. Γιατί εξίσου απλά και απροσδόκητα μπορεί να αποδημήσω εις κύριον επειδη μπορεί να τύχει να πέσω από την καρέκλα και να σπάσω το σβέρκο μου...
Υπάρχει πιθανότητα; Ναι. Το σκέφτομαι συνέχεια και επηρεάζει τη ζωή μου; Όχι!
Γι' αυτό το ζήτημα υπάρχει μια ωραία κουβέντα που επιδέχεται διάφορες ερμηνείες... "Να ζείς την κάθε μέρα σαν να είναι η τελευταία..."
Ο θεολόγος στο σχολείο, τότε, προσπάθησε να μας το εξηγήσει χριστιανικά. Είναι, λέει, για να μας διδάσκει την ταπεινότητα, ότι είμαστε θνητοί. Κι έτσι μαθαίνουμε να συγχωρούμε. Σημαίνει να ζούμε ενάρετα (ούτως ώστε αν πεθάνουμε εκείνη τη μέρα να πάμε στον παράδεισο) και έτσι θα κάνουμε το καλό για εμάς και για τους συνανθρώπους μας. Καλό αυτό. Αλλά στα αφτιά μου έφτασε και το άλλο, το πανηλίθιο, μέσα από αυτή την ερμηνεία: Μην κάνεις σέξ γιατί μπορεί να πεθάνεις και να μην προλάβεις να εξομολογηθείς και θα πάς στην κόλαση!!! Μουαχαχάαα!!!
Χμμ... Εμένα μου αρέσει περισσότερο η άλλη ερμηνεία:
Η φράση αυτή δε σημαίνει να σκέφτεσαι κάθε μέρα πως θα πεθάνεις. Σημαίνει απλά να ζείς κάθε μέρα. Να ΖΕΙΣ πραγματικά. Όσο πιο όμορφα και απολαυστικά μπορείς. Έτσι, όταν έρθει η ώρα να φύγεις και γυρίσεις πίσω να κοιτάξεις τί έκανες στη ζωή σου να μήν μετανιώνεις. Να έχεις λάβει και να έχεις δώσει αγάπη. Να είσαι πλήρης...
Σκασίλα μου, λοιπόν, αν θα τελειώσει ο κόσμος αύριο. Εγώ τώρα ΖΩ!...
Κ
PS1. Το σάββατο, για την ώρα της Γής, έσβησα για μιά ώρα τα φώτα. Κάνω και ανακύκλωση. Εγώ θέλω να σώσω τον κόσμο (κι ας λένε ότι αυτό -η υπερθέρμανση του πλανήτη- είναι ένα σχέδιο για να μας υποδουλώσουν όλους) ... Εσύ;
PS2. Γύρευα κάτι άλλο, αλλά τελικά βρήκα αυτό (σχετικό και χιουμοριστικό!) από μιά σειρά κινουμένων σχεδίων που μ' αρέσει. Απολαύστε υπέυθυνα :)
Μετά από απανωτές προσκλήσεις το πήρε απόφαση, πέρασε 6 ώρες ταλαιπωρίας μέσα σ' ένα λεωφορείο για να 'ρθεί από Αθήνα και άλλη μία μέσα στην υπέροχη κίνηση της μεγάλης Φτωχομάνας (εργασίες μετρό γαρ - η Εγνατία σε κάποιο σημείο είναι μόνο 2 λωρίδες κυκλοφορίας - ντόινγκ!!!) για να έρθει να με δεί. Περάσαμε όμορφα, της μαγείρεψα κάποιες από τις σπεσιαλιτέ μου, κάναμε περίπατο στην παραλιακή, βόλτες σε καφέ, παίξαμε σκάκι και συζητήσαμε περί ανέμων και υδάτων. Συζητήσαμε πολύ, αμπελοφιλοσοφήσαμε και γενικώς αναλύσαμε το σύμπαν.
Αυτό που μου έμεινε από τις φιλοσοφικές μας αναζητήσεις ήταν η συζήτηση που έγινε το βράδυ της Παρασκευής πάνω από δύο ποτηράκια που γέμιζαν και ξαναγέμιζαν με ούζο, κάπου στο Μπιτ Μπαζάρ.
Έχοντας κι οι δύο ολοκληρώσει τις σπουδές μας, λέει, σαν νέοι καλλιτέχνες με όρεξη για δουλειά, αποφασισμένοι να πραγματοποιήσουμε τα όνειρα μας και να ζήσουμε κάνοντας αυτό που σπουδάσαμε, θα επιστρέψουμε στο νησί (Κύπρος) κάποια στιγμή στο αόριστο μέλλον.
Θα βρισκόμαστε τις Παρασκευές τα βράδια, καλή ώρα όπως τώρα (η συζήτηση έλαβε χώραν Παρασκευή), θα πίνουμε από ένα ποτάκι και θα λέμε πώς περάσαμε την εβδομάδα μας και τί συναρπαστικό μας έτυχε εν ώρα εργασίας.
Εγώ θα διηγούμαι τί πελάτες μάζεψα και πού τους πήρα, τί σκυλέ τραγούδια άκουσα στο αυτοκίνητο, όλα τα σκόρ από τους ποδοσφαιρικούς αγώνες του τρέχοντος και του περασμένου μηνός, ποιά ήταν η τελευταία μάρκα τσιγάρων που βρήκα ξεχασμένη στο αυτοκίνητο και είπα να δοκιμάσω, τί αστοιχείωτες πολιτικές απόψεις είχα την τύχη να ακούσω από τους εκάστοτε πελάτες μου χωρίς να τους ρωτήσω κάν, αλλά θα είμαι ευχαριστημένος από το νέο μου λούκ γιατί η νεοαποκτηθείσα στρόγγυλη κοιλιά μου είναι ότι πρέπει για να στηρίζω τις μπύρες, ενώ το μουστάκι με κάνει να φαίνομαι άντρακλας βαρύς και πελαγίσιος και επειδή το νυχάκι στο τελευταίο δάκτυλο είναι πολύ πρακτικό για να καθαρίζω τα αυτιά και τη μύτη μου! Αυτή θα διηγείται τί καθαριστικό πατώματος διάλεξε να χρησιμοποιήσει επειδή δέν την έπεισε η διαφήμηση του Άζαξ, πόσο μαστούρωσε από τη μυρωδιά του, πόσους λεκέδες καθάρισε από τις κουρτίνες, ποιό χρώμα είναι της μόδας στις ολόσωμες ποδιές φέτος, θα ξέρει όλα τα τελευταία κουτσομπολιά από την σόουμπιζνες γιατί αυτό είναι το πιό ενδιαφέρον θέμα συζήτησης που θα κατέχουν οι γύρω της και τέλος ποιά αισθητικός στην πόλη κάνει την καλύτερη ριζική αποτρίχωση, αν και δεν θα της χρειάζεται γιατί από την πολλή χλωρίνη θα έχουν ψοφήσει όλες οι τρίχες της (πλήν της κεφαλής που θα καλύπτεται από μαντήλι κόκκινο με άσπρες βούλες)!
Ναι, σωστά μαντέψατε. Μετά από πολυετείς σπουδές στο χώρο των καλών τεχνών θα καταλήξουμε:
εγώ ταξιτζής (άντε μανάβης το πολύ)
η αδερφούλα καθαρίστρια (ή κομμώτρια, αν και μπορεί να την πιάσουν τα δημιουργικά της και να πειραματιστεί στο κεφάλι μιας άτυχης πελάτισσας που στο τέλος θα κάνει να μοιάζει με ξεπουπουλιασμένο φλαμίγκο) [και κανένα πρόβλημα δεν έχουμε με αυτά τα επαγγέλματα, απλά δεν θέλουμε να τα κάνουμε εμείς]
για να τα βγάλουμε πέρα όταν θα επιστρέψουμε στην πολύπαθον νήσον...
Επειδή όσο κι αν τον αγαπάμε τον τόπο μας και δεν πάψαμε να ελπίζουμε, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι δεν υπάρχει ακόμα το κοινό για την τέχνη στην Κύπρο. Γνωρίζουμε ότι θα πρέπει να σκαρφιστούμε ποικίλους τρόπους για να εκμεταλλευτούμε τις γνώσεις μας σ' ένα τόπο όπου υπάρχει μεν το ανθρώπινο δυναμικό (κι όχι μόνο στις τέχνες), αλλά όχι και η βούληση για πραγματική πρόοδο. Υπάρχουν πολλοί που, εν τέλει, συμβιβάζονται με κάτι άλλο από αυτό που σπούδασαν, αφού επιστρέψουν στο νησί.
Μπορεί η τέχνη μας να μας οδηγήσει αλλού και να μην επιστρέψουμε ποτέ. Αλλά, όπως είπα και πρίν, δεν πάψαμε να ελπίζουμε. Και το νησί είναι η βάση μας, το λιμάνι μας, όπου είναι μαζεμένοι πολλοί από τα αγαπημένους μας ανθρώπους. Κάποια στιγμή - εγώ το νιώθω - θα θέλω να επιστρέψω. Για την αδερφούλα δεν ξέρω. Αλλά μέσα μας μοιάζουμε και μάλλον θα σκέφτεται κι αυτή όπως εμένα.
Εμείς, αν επιστρέψουμε, θα πρέπει να επιμείνουμε και να διαμορφώσουμε αυτό το κοινό που δεν υπάρχει ακόμα. Να θέσουμε τις βάσεις, να κάνουμε την αρχή. Και κάποια στιγμή...
Σήμερα συζητούσα στο κυλικείο της σχολής με μια φίλη, την Α., και ανάμεσα στα υπόλοιπα περί ανέμων και υδάτων ξεκινήσαμε συζήτηση για τη διπλωματική. Αυτή, λέει, θα ασχοληθεί με τον Marcel Duchamp (εικαστικός) και τον John Cage (συνθέτης), δύο σύγχρονους -σχετικά- δημιουργούς (που υπήρξαν και φίλοι μεταξύ τους) και τη σχέση τους με την τέχνη τους, την αντιμετώπισή τους απέναντι της.
Και οι δύο (αλλά και διάφοροι ομοϊδεάτες τους) αναθεώρησαν την θέση του καλλιτέχνη σε σχέση με το κοινό και, με τις επαναστατικές τους μεθόδους, "κατέστρεψαν" (δεν το λέω αρνητικά - προσέξτε!) το στερεότυπο του δημιουργού που βρίσκεται ψηλά στο βάθρο, μακριά από τους κοινούς θνητούς που ποτέ δεν θα μπορούσαν να τον φτάσουν και να κατανοήσουν την υψηλή του νόηση και γενικά τί συμβαίνει στο τρανό του μυαλό!
Το κίνημα αυτό υπήρξε αρκετά γόνιμο, αλλά πολλοί διαφωνούν με τα συμπεράσματα στα οποία μπορεί να φτάσει κανείς αν δεί το έργο τους με όλες τις φιλοσοφικές του προεκτάσεις. Δηλαδή την παραδοχή του ότι ο δημιουργός δεν είναι αυθεντία, δεν κατέχει κάποιο "θεϊκό" και τρομερό μυστικό, δεν διαφέρει από τους υπόλοιπους, δεν είναι ο "εκλεκτός". Κατ' επέκτασην όλοι είμαστε εν δυνάμει δημιουργοί και εν δυνάμει καλλιτέχνες (και επιστήμονες και οτιδήποτε άλλο). Το άν θα εκδηλωθεί αυτό εξαρτάται καθαρά από την παιδεία που θα λάβουμε σε κρίσιμη ηλικία (οι περισσότερες δεξιότητες που αναπτύσσουμε καλλιεργούνται σε συγκεκριμένη ηλικία - η μουσικότητα πχ στην ηλικία των 5 μέχρι 11 χρόνων - αλλιώς την έχασες τη μπάλα!... λένε...) αλλά και από τις ευκαιρίες που θα μας δώσει το περιβάλλον μας. Πχ αν οι γονείς μου δεν ήταν ρομαντικοί δεν θα με ενεθάρρυναν να ασχοληθώ με τη μουσική - τους ευχαριστώ γι' αυτό. Νά 'στε καλά γονείς μου ρομαντικοί!
Παρενθεσούλα:
Αυτό το είδα στο μπλόγκ της Πράσινης Νεράιδας και μ' άρεσε πολύ. Το βάζω εδώ λοιπόν...
Ο Κομφούκιος είπε το εξής: "Διάλεξε μιαν απασχόληση που σ'αρέσει και δεν θα έχεις να δουλέψεις ούτε μια μέρα στη ζωή σου".
Αυτό πρέπει να σκεφτόμαστε για να παίρνουμε θάρρος, όλοι εμείς που γνωρίζουμε ότι δεν πρόκειται ποτέ να πλουτίσουμε από την τέχνη μας (και μάλλον θα πεινάμε!δε βαριέ; εγώ θα είμαι ευτυχής και χορτασμένος ψυχικά - ελπίζω...)
κλείνει η παρένθεση.
Το αντεπιχείρημα σ' αυτή τη νέα αντιμετώπιση προς την τέχνη είναι η αντίδραση του ήδη επιρεασμένου από το παρελθόν (της τέχνης) κοινού που συχνά μπορεί να νιώσει ότι ο δημιουργός το χλευάζει και ότι δεν αφιερώνει χρόνο στο έργο του (συνεπώς πώς περιμένει να αφιερώσουμε εμείς;). Το αντίθετο γίνεται όμως. Μπορεί η διαδικασία της "κατασκευής" αυτού του έργου να μήν παίρνει πολύ χρόνο για να ολοκληρωθεί, αφιερώνεται όμως πάρα πολύς χρόνος στη σύλληψη της ιδέας γι' αυτό. Και επιπλέον αφού το έργο δεν μας φλομώνει με το "μεγαλείο" του, απαιτεί κι από εμάς να αφιερώσουμε χρόνο για να το καταλάβουμε, να δούμε την ιδέα και το συμβολισμό που κρύβεται από πίσω. Είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε αυτό;
Στα πολλά, με την Α. συμφωνήσαμε ότι η δημιουργία προϋποθέτει έναν εγωκεντρισμό. Πώς να δημιουργήσεις αν δέν ασχοληθείς με τον εσωτερικό σου κόσμο, αν δεν απομονωθείς; Πώς δημιουργείς αν δεν θέλεις να εκφράσεις κάτι, εσύ ως μονάδα μέσα στην απεραντοσύνη του κόσμου;
Ίσως αυτός ο εγωκεντρισμός να αναιρεί εν τέλει μέρος των ιδεών αυτών των δύο λαμπρών ανθρώπων γιατί πιθανότατα και οι ίδιοι θα τον είχαν.
Και αυτός ο εγωκεντρισμός είναι που, κατά την Α., οδηγεί τον χώρο των "μεγάλων και διάσημων" καλλιτεχνών στο να είναι ανδροκρατούμενος. Γιατί μόνο ένας εγωκεντρικός άνθρωπος μπορεί να αφιερώσει τόσο χρόνο στην τέχνη του που να του γίνει σχεδόν μανία, που να γίνει η ζωή του. Και οι γυναίκες είναι σαφώς λιγότερο εγωκεντρικές.
Δηλαδή, την ρώτησα εγώ, θέλεις να πείς ότι οι γυναίκες δεν είναι εγωκεντρικές επειδή σε κάποια φάση της ζωής τους συνειδητοποιούν ότι μπορουν κάποια μέρα να γίνουν μάνες και χτίζουν την κοσμοθεώρησή τους γύρω από αυτό; (μια μάνα πάντα βάζει τον εαυτό της σε δεύτερη μοίρα - είναι βιολογικό...)
Αυτή απάντησε πως ναί, αλλά είναι και ζήτημα διαφορετικής ανατροφής που παίρνουμε από μικρά. Οι γυναίκες τείνουν να είναι πιό διαλλακτικές, οι άντρες -ως γνήσιοι κυνηγοί- τείνουν να είναι πιό εγωιστές, άρα και πιο εγωκεντρικοί.
Εδώ εγώ δεν πείστηκα. Απλά πιστεύω πως οι άντρες είμαστε πιό απλά και μονόχνωτα πλάσματα - που γίνονται λοιπόν πιό εύκολα μονομανείς και μονολιθικοί. Ουγκ!
Και γυρίζει μέσα στο μυαλό μου η φράση "a woman needs reason" που λέγαμε πρίν από λίγο καιρό με έναν άλλο φίλο. Σκέψου το λίγο...
Η φράση ολόκληρη είναι η εξής: "a woman needs a reason to cheat, a man just needs a woman" δηλαδή:"Μια γυναίκα χρειάζεται λόγο για να απατήσει, ενώ ο άνδρας χρειάζεται απλά μια γυναίκα".
Τάχα! Διαφωνώ κάθετα με τα περί απιστίας που υπονοεί αυτή η φράση, γιατί πάντα και για όλους υπάρχει κάποιος λόγος που λειτουργούμε με τον τρόπο που επιλέγουμε να λειτουργήσουμε ακόμα κι αν δεν το συνειδητοποιούμε. Αλλά αν δούμε πίσω από την επιφανειακή σημασία αυτής της φράσης θα βρούμε κι άλλη ερμηνεία. Γενικά, για οτιδήποτε, μια γυναίκα θα ψάξει το λόγο που δικαιολογεί τις πράξεις τις ενώ ένας άντρας δεν το σκέφτεται τόσο. Μια γυναίκα χρειάζεται λόγο -να τον βρεί και να τον ξέρει- για να ασχοληθεί με κάτι. Υπεραναλυτικά πλάσματα! (αλλά τί να κάνουμε; συμπληρώνουν έτσι την αντρική μας απλοϊκότητα...)
Ο άντρας, λοιπόν, μπορεί να κάνει κάτι χωρίς να ψάξει ιδιαίτερα το λόγο γιατί το κάνει, και έτσι να αφιερωθεί στην μανία του και να γίνει "μεγάλος" σ' αυτό που κάνει. Μια γυναίκα χρειάζεται δυνατό επιχείρημα-λόγο για να πράξει αναλόγως και συχνά δεν το κάνει επειδή, εν τέλει συνήθως... δεν υπάρχει λόγος!
Προς αναγνώστες γένους θηλυκού: Τί νομίζετε; Διαφωτίστε με...
Κ
Υστερόγραφο: Το Κουνούπι ανακοινώνει περήφανα ότι ξεκινά τη διπλωματική του! Επίσης, σήμερα ανακάλυψα την σοκολάτα "υγείας" (ναι, καλά...) ΙΟΝ με μαστίχα Χίου. Μιάμ! Σχόλια, ενστάσεις, διαφωνίες: ευπρόσδεκτα!
Ποιός είναι ο κοινωνικός ρόλος ενός κουνουπιού; Σε τί εξυπηρετεί τους φυσιολογικούς κύκλους της πλάσης; Σε προηγούμενη ανάρτηση το κουνούπι εξήγησε την άποψη των Δαρβινιστών γι' αυτό. Επιπλέον το κουνούπι χρησιμεύει στη φύση ως τροφή για πουλιά, σαύρες και βατράχια...
Όπως λοιπόν και (τα κουνούπια ή άλλα ζωάκια) στη φύση, οι άνθρωποι έχουν την ανάλογη χρησιμότητα τους για την κοινωνία, ανάλογα με το ισχύον πολιτικο-οικονομικό σύστημα. Σε όλα τα δοκιμασμένα (μέχρι στιγμής) συστήματα οι άνθρωποι διαχωρίζονται σε κατηγορίες, σε "κάστες" ανάλογα με το ρόλο τους στην κοινωνία, τη χρησιμότητά τους, την προσφορά τους προς την πολιτεία.
Πιστεύω ο Πλάτωνας τα περιέγραψε αρκετά καλά στο έργο του "Πολιτεία" (γνωστότερο ως Πλάτωνος Πολιτεία). Ο Πλάτωνας είχε διατυπώσει σ' αυτό απόψεις ως προς το τί είναι η ιδεατή μορφή πολιτείας (όσον αφορά το κράτος, όμως με κοινωνικές προεκτάσεις, αφού δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει ένα τέτοιο σύστημα χωρίς την συνεργεία της κοινωνίας σ' αυτό). Κατά τον Πλάτωνα, οι κοινωνίες αποτελούνται από 3 κύριες τάξεις που συμβολίζουν τα ψυχοσωματικά χαρακτηριστικά ενός ανθρωπίνου όντος, δηλαδή: την επιθυμία, την λογική και τη βούληση. Περισσότερα εδώ.
Όλα αυτά είναι κυρίως συμβολικά και χρησιμοποιούνται στο έργο αυτό κυρίως για να απεικονίσουν τον ανθρώπινο ψυχισμό και τις ισορροπίες που υπάρχουν σ' ένα άτομο. Ωστόσο έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν από μονάρχες για να δικαιολογήσουν τις προσωπικές τους πολιτικές αντιλήψεις, καθώς και για το βάρβαρο κίνημα της ευγονικής.
Τελοσπάντων, ο Πλάτωνας, με λίγα λόγια, χωρίζει τους πολίτες στις εξής 3 κάστες:
1. Η Παραγωγική τάξη στην οποία ανήκουν οι κάθε λογής εργάτες και αγρότες, αρχιτέκτονες υδραυλικοί κλπ αλλά και οι έμποροι (χμμμ... μεγάλο χμμ... τί ακριβώς παράγουν οι έμποροι και οι κάθε λογής τραπεζίτες; σίγουρα όχι έργο... την οικονομική κρίση μήπως;)
2. οι Φύλακες στους οποίους ανήκουν οι ένοπλες δυνάμεις και οι αστυνομεύοντες μια ευνομούμενη πολιτεία (πάλι μεγάλο χμμμ... μπορούμε να μιλάμε για την αναγκαιότητα τους σήμερα όπως έχουν τα πράματα στον κόσμο -σκατά δηλαδή- με τη λογική του εφόσον υπάρχει ένας πρέπει να υπάρχουν όλοι. Όμως μπορείτε να με πείσετε για την χρησιμότητα τους; Εγώ τους βλέπω σαν καρκίνωμα στο ήδη σαθρό οικοδόμημα της σύγχρονης δημοκρατίας...)
και τέλος
3. οι άρχοντες ή κυβερνήτες για τους οποίους, πολύ ιδεαλιστικά, λέει ο Πλάτωνας ότι πρέπει να χαρακτηρίζονται από ευφυία, λογική, αυτοσυγκράτηση, αγάπη για την αλήθεια και τη φιλοσοφία - παραδέχεται δε ότι πολύ λίγοι είναι πραγματικά άξιοι να ανήκουν σε αυτή την ομάδα (για τους κυβερνήτες τρέφω τις αμφιβολίες μου αφού ελάχιστοι είναι ικανοί να παραμείνουν αδιάφθοροι από την εξουσία και -προσωπικά πιστεύω ότι- οι πραγματικοί ιδεαλιστές δεν την επιδιώκουν κιόλας...)
και μετά τρείς τελείες...
Ο Πλάτων δε λέει τίποτα για μερικές άλλες κατηγορίες επαγγελμάτων όπως πχ οι κληρικοί, οι ιερόδουλες, οι δικηγόροι, οι παροχοί υπηρεσιών (βλέπε δημόσιοι υπάλληλοι κ.α.) και οι καλλιτέχνες... Πού κατατάσσονται όλοι αυτοί;
Αν ξεκινήσουμε από τους δικηγόρους λέμε ότι μάλλον ανήκουν και στους παροχούς υπηρεσιών αλλά και στους άρχοντες αφού ασχολούνται με το νόμο και την νομοθετική εξουσία και συχνά επιδιώκουν και τη διοικητική. Οι δε παροχοί υπηρεσιών (δεν εννοώ τους παροχούς υπηρεσιών ίντερνετ!) εξυπηρετούν την κοινωνία με το λειτούργημα τους αφού διευκολύνουν (;) κάποιες καθημερινές διαδικασίες. Μετά θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι ιερόδουλες εξυπηρετούν το ανθρώπινο γένος αφού ικανοποιούν (με το αζημίωτο) κάποιες βιολογικές του ανάγκες. Οι κληρικοί το ίδιο, αφού κι αυτοί ικανοποιούν (επίσης με το αζημίωτο) τις ψυχολογικές του ανάγκες (δηλαδή μπερδεύουν ακόμα περισσότερο τα υπαρξιακά μας ή μας ποτίζουν ληγμένα...) Γενικά όλοι βρίσκουν τη θέση τους στο σύστημα με τον ένα ή τον άλλο τρόπο...
Και μετά έρχονται οι καλλιτέχνες.
Σ' αυτούς θέλω να πιστεύω ότι ανήκω κι εγώ (δε θα πώ τί ακριβώς γιατί μου αρέσει το καθεστώς ανωνυμίας προς το παρόν...) Μπορούμε να πούμε ότι παράγουν έργο; Όλοι -μα όλοι- εκτός από τους εικαστικούς δεν παράγουν κάτι το χειροπιαστό. Μόνο η τέχνη του ζωγράφου ή του γλύπτη διαδραματίζεται και στο πεδίο του χώρου, μόνο αυτοί φτιάχνουν κάτι που υπάρχει στον υλικό κόσμο, είναι μόνιμο και κατ' επέκταση μπορεί να αγοραστεί. Αν είναι τυχεροί, λοιπόν, αυτοί οι εικαστικοί θα βρεθεί κάποιος να αγοράσει το έργο τους για να εξασφαλίσουν αυτοί τα προς το ζήν. Το πρόβλημα είναι ότι οι αγοραστές είναι συνήθως ηλίθιοι νεόπλουτοι που ιδέα δεν έχουν από τέχνη και δυστυχώς αυτό (σύμφωνα με τους νόμους της προσφοράς και της ζήτησης - καταραμένο μάρκετιγκ!) καθορίζει το τί είναι τέχνη σήμερα και ποιά είναι τα κυρίαρχα ρεύματα.
Οι υπόλοιποι καλλιτέχνες - συγγραφείς, ποιητές, μουσικοί, ηθοποιοί κλπ (αλλά συχνά και οι εικαστικοί) - αφού δεν παράγουν κάτι χειροπιαστό, καταναλώσιμο, μπορούμε να πούμε ότι παρέχουν υπηρεσία. Αμφιβόλου χρησιμότητας μάλιστα... Είναι παραγωγικοί όσον αφορά το κοινωνικό-οικονομικό-πολιτικό σύστημα; Τί ακριβώς παράγουν; Πολιτισμό θα μου πείτε; Κι όμως, αυτό σε τί εξυπηρετεί ένα σύστημα, με τη μορφή που το αντιλαμβανόμαστε σήμερα;
Η πολιτεία μπορεί να χρησιμοποιήσει τις διάφορες εκφάνσεις πολιτισμού για να επιδείξει το μεγαλείο της και να αποδείξει ότι τελικά το σύστημα δουλεύει. Θα τις χρησιμοποιήσει για να πείσει τους αντιπάλους της για την ισχύ της - πράγμα που δεν ήταν μάλλον η επιδίωξη των καλλιτεχνών. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα των πλουσίων που υπήρξαν προστάτες των τεχνών για παρόμοιους λόγους ανά τους αιώνες. Οι καλλιτέχνες μπορούν να δρέψουν τα ωφέλη από την αναγνώριση τους αυτή. Μέχρι εδώ όμως!
Στο παρόν σύστημα (αλλά και σε παλαιότερα) οι καλλιτέχνες πρέπει να βρούν τον τρόπο να πουλήσουν την τέχνη τους (συνεπώς μειώνονται και οι διαφορές τους με τις ιερόδουλες!). Πρέπει να βρούν τον τρόπο να γίνουν προϊόν, να γίνουν εμπορεύσιμοι - αλλιώς θα πεινάσουν! Ψάχνοντας αυτό τον τρόπο συχνά θα κάνουν εκπτώσεις όσον αφορά το έργο τους. Δημιουργικός γνώμωνας πλέον είναι το κέρδος κι όχι η ίδια η δημιουργία, η έκφραση, η τέχνη.
Μέσα στην παρούσα οικονομική κρίση είναι φανερή αυτή η κατάσταση. Ότι δηλαδή η τέχνη είναι πολυτέλεια και ακριβό σπορ, και για τον φιλότεχνο και για τον καλλιτέχνη. Αρχίζω να νιώθω σαν παράσιτο (γι' αυτό και κουνούπι!) και να αμφισβητώ την αντικειμενική χρησιμότητά μου. Αν πχ πάρουμε τις διάφορες κατηγορίες ανθρώπων και μεταφερθούμε σε μια φυλή στη εποχή του λίθου θα δούμε ότι ο άρχοντας είναι ο αρχηγός του χωριού, ο κληρικός και ο γιατρός ενσωματώνονται σε ένα άτομο, τον μάγο-γιατρό, αλλά οι αγρότες είναι αγρότες και ούτω καθ' εξής οι κυνηγοί, κτηνοτρόφοι, κτίστες κλπ. Τα υπόλοιπα επαγγέλματα είναι μεταγενέστερες εφευρέσεις καθώς όλοι ήταν και πολεμιστές και τραγουδιστές και ζωγράφιζαν στις σπηλιές τους κλπ. Το παράδειγμα αυτό το δίνω όχι για να ισοπεδώσω, αλλά για να δείξω τί ήταν πραγματικά αναγκαίο από αρχαιοτάτων χρόνων. Ζώντας στον αιώνα της εξειδίκευσης έχουμε τη ψευδαίσθηση ότι μόνο εμείς κατέχουμε τα μυστικά και τις δεξιότητες του επαγγέλματός μας κι ότι αυτά δεν είναι εγγενείς δυνατότητες του ανθρωπίνου γένους που μπορούν να αναπτυχθούν και να εκδηλωθούν με την κατάλληλη παιδεία...
Ανταλλάζουμε υπηρεσίες και κατ' επέκταση λεφτά. Γινόμαστε πρώτα καταναλωτές και μετά άνθρωποι.
Προβληματίζομαι. Για το ρόλο μου, τη θέση μου, τη χρησιμότητα μου στην κοινωνία.
Προβληματίζομαι επειδή κι ο ίδιος ο Σωκράτης συζητώντας στην "Πολιτεία" λέει στον Πλάτωνα ότι η πραγματική και υγιής πολιτεία περιλαμβάνει αγρότες, τεχνίτες, έμπορους και δεν πρέπει να περιλαμβάνει ηγεμόνες (είδες ο Σωκράτης;) και πόλεμο (άρα ούτε και Φύλακες). Όμως δεν περιλαμβάνει ούτε περιττές πολυτέλειες όπως ο πχ χρυσός και σ' αυτήν δεν υπάρχει μια πληθώρα επαγγελμάτων όπως οι ποιητές κλπ...
Κάποιοι άνθρωποι, αυτοί που ασκούν τα "μεταγενέστερα" επαγγέλματα που ανέφερα πριν, ζουν λίγο πολύ σαν παράσιτα της πολιτείας. Και χρειάζονται πλάτες για να το κάνουν αυτό.
Ασκώ ένα τέτοιο επάγγελμα που στις προϊστορικές εποχές ήταν κοινό λειτούργημα για όλους. Και πιστεύω πως έτσι θα έπρεπε να είναι και σήμερα η τέχνη. Κοινό κτήμα όλων. Εγώ παίρνω το ρόλο του γελωτοποιού, στην καλύτερη των περιπτώσεων του διασκεδαστή. Απλός ψυχαγωγός λοιπόν. Παρηγορούμαι όμως με τη σκέψη του ότι αν και, σύμφωνα με τη σημερινή κοσμοθεώρηση, είμαι παράσιτο (βλ. κουνούπι!) που δεν παράγει έργο αντικειμενικά υπάρχουν και χειρότερα. Υπάρχουν και χειρότερα παράσιτα από 'μένα δηλαδή όπως πχ οι τραπεζίτες και οι στρατιωτικοί (βλ. μύγες, βδέλλες, ψείρες, σκουλήκια κλπ...)
Εγώ λιγότερη ζημιά σας κάνω. Και τουλάχιστον νιώθω και τύψεις!
Κ
Υστερόγραφο: Τα πιο πάνω γράφτηκαν για να εκφράσω τις ταπεινές μου ανησυχίες. Δεν είμαι ούτε κοινωνιολόγος, ούτε κάτι το σχετικό (απλά κουνούπι!) και κατανοώ ότι σε πολλά μπορεί να κάνω και λάθος. Τα σχόλια ευπρόσδεκτα καθώς και εισηγήσεις και links προς ανάγνωση για σχετικά θέματα :)