Το κουκλοθέατρο από τη διπλή ζωή...

Δες τι ανακάλυψα!

Καλύτερα να το φυλάξεις για το βράδυ. Αν το δείς μέρα μπορεί να σου φανεί αδιάφορο...

Είναι μια υπέροχη σκηνή από την ταινία "Η διπλή ζωή της Βερόνικας"

του Κριστόφ Κισλόφσκι.

Ώρες-ώρες είναι ωραίο να παραμυθιάζεσαι...

Να πώ για την σκηνοθεσία, για την ηθοποιία, το σενάριο ή τη μουσική;

Αυτή την ταινία αξίζει να την δείς. Ψάξ' την!

Κ

ανακαλύπτω μουσική: George Crumb

- Θα πάω αύριο σε συναυλία στο Barbican Centre. Θέλεις να πάμε παρέα;

- Τι παίζει;

- George Crumb.

- Ποιός είναι ο κύριος;

- Ψάξ' το στο google.

[δέκα λεπτά μετά]

- Ωραίος ακούγεται. Θα 'ρθώ...

Κι έτσι, έψησα τον συγκάτοικο να έρθει μαζί μου στη συναυλία, να μείνει εν τέλει όλη μέρα μαζί μου στο Barbican, μαθαίνοντας για τη μουσική του George Crumb και να ενθουσιαστεί απίστευτα με αυτή. Τώρα σας ψήνω κι εσάς...

Μετά από μια ολόκληρη μέρα "ολοκληρωτικής βύθισης*" στο έργο του, μέσα από συναυλίες, ταινίες και συνεντεύξεις, απεφάνθην ότι ο George Crumb δεν είναι απλά συνθέτης (και μάλιστα από τους καλύτερους έβερ) είναι και μάγος. Προσωπικά, θεωρώ ότι η μουσική του έχει κάτι να πεί. Είναι ιεροτελεστιακή και νιώθω ότι με μεταφέρει σε άλλους κόσμους.

Ακούστε δυο δείγματα εδώ (σύνδεσμος για το last.fm - πλήρη tracks):

George Crumb - Dream Images (Love-Death Music) / Gemini (4:08)

Από τη συλλογή "Makrokosmos I" για σόλο πιάνο, ένας κύκλος κομματιών εμπνευσμένος από το Ζωδιακό κύκλο. Το συγκεκριμένο κομμάτι είναι οι Δίδυμοι και είναι χτισμένο πάνω σε δραματικές εναλλαγές διαθέσεων και ύφους (οι Δίδυμοι είναι διάσημοι γι' αυτό!). Στο κομμάτι χρησιμοποιείται απόσπασμα από μουσική του Chopin που επανέρχεται μερικές φορές μέσα στο μωσαϊκό του αντιθετικού χαρακτήρα του κομματιού. Περισσότερα εδώ.

George Crumb - Vox Balaenae (18:51)

"Η Φωνή της Φάλαινας" για 3 μασκοφόρους εκτελεστές (ηλεκτρικό φλάουτο, ηλεκτρικό βιολοντσέλο και ηλεκτρικό πιάνο), εμπνευσμένο από τα υποβρύχια καλέσματα των φαλαινών και την έννοια του χρόνου (συναισθηματικός χρόνος, γεωλογικός χρόνος κτλ). Περισσότερα εδώ.

Περισσότερα για τον George Crumb στην επίσημη ιστοσελίδα του. Η εικόνα στην αρχή της ανάρτησης είναι η εντυπωσιακή παρτιτούρα του "Spiral Galaxy - (Aquarius)" από το Makrokosmos I, παρμένη από εδώ.

K

*το "ολοκληρωτική βύθιση" δεν είναι δικό μου. Έτσι ονομάζεται ο κύκλος συναυλιών - "BBC Symphony Orchestra's Total Immersion" - για όποιον ενδιαφέρεται να πάει. Η επόμενη συναυλία θα είναι αφιερωμένη στον Hans Werner Henze.

Μάης...

Κοντεύει το καλοκαίρι. Ο καιρός είναι υπέροχος. Τα λιγοστά δεντράκια στη γειτονιά έχουν πρασινίσει και τα παιδάκια παίζουν μπάλα έξω και τρέχουν με τα ποδήλατα τους στα στενάκια της γκρίζας συνοικίας που μένω. Τα παράθυρα είναι μονίμως ανοιχτά. Οι άνθρωποι χαμογελούν πιο συχνά. Όλοι αλλάζουν ρυθμούς. Κι εγώ θα ήθελα να είμαι σε μιά παραλία, ξαπλωμένος στον ήλιο, αγκαλιά με ένα φραπεδάκι. Άααχ θα ήταν παράδεισος...

Αλλά είναι Μάιος. Και ξέρετε πως είναι ο Μάης για τους μουσικούς. Γεμάτος συναυλίες. Συναυλίες που πρέπει να πας να ακούσεις, που πρέπει να πας να παίξεις. Δεν το βλέπω σαν υποχρέωση, αλλά με ενοχλεί που έρχονται όλα μαζεμένα. Έχω να ετοιμάσω και τη διπλωματική. Το άγχος το παίρνω σε δόσεις κάθε μέρα, σαν χαπάκι. Είναι καιρός να αρχίσω τις πολυβιταμίνες γιατί δέ με βλέπω καλά...

Υπομονή. Ευτυχώς, στη ζωή μου, με σώζει πάντα η μουσική.

Αυτό τον καιρό μαζευόμαστε σπίτι με τα λιγοστά άτομα που πνίγονται επίσης και πρέπει να τελειώσουν τις εργασίες τους. Φτιάχνουμε καφέδες και διαβάζουμε παρέα για πολλές ώρες. Συχνά μέχρι το πρωί. Η γάτα μας παρατηρεί με αμείωτο ενδιαφέρον. Στα διαλείμματα τρώμε σοκολάτα (το καλοκαίρι θα μετανιώνω αυτά τα μεταμεσονύκτια σνάκ) και βάζουμε μουσική.

Ούφ...


Την προηγούμενη εβδομάδα πήγαινα κάθε βράδυ σε συναυλία. Το απόλαυσα. Πήγα και στο εργαστήρι νέων συνθετών στο Μέγαρο αλλά απογοητεύτηκα από το αποτέλεσμα (του διαγωνισμού). Την τρίτη έπαιξα σε αυτοσχεδιαστική συναυλία και πέρασα υπέροχα...

Σε λίγο θα φύγω από το σπίτι. Έχω πρόβα στο πανεπιστήμιο για 2 κομμάτια που θα παίξω στις 21 του μήνα. Το ένα έχει θεατρικά στοιχεία και θα το κάνω κωμωδία (άχ καημένοι ακροατές, τί θα τραβήξετε!!!) το άλλο είναι μεν ωραίο αλλά θυμίζει κινέζικο βασανιστήριο... Πάλι καλά που γουστάρω να τα παίζω. Κι η πρόβα το απογευματάκι είναι μια χαρά, γιατί εδώ και 3 βράδια πάμε στη σχολή γύρω στις 11 (για πρόβα) και φεύγουμε γύρω στις 2. Αυτές είναι οι ώρες που μπορούμε όλοι...

Μετά, μου λές να γράψω κάτι ενδιαφέρον στο μπλόγκ! Φαιά ουσιά γιόκ!!!

Κ

φιλοδοξίες...

Το σαββατοκύριακο το πέρασα με την αδερφούλα μου.

Μετά από απανωτές προσκλήσεις το πήρε απόφαση, πέρασε 6 ώρες ταλαιπωρίας μέσα σ' ένα λεωφορείο για να 'ρθεί από Αθήνα και άλλη μία μέσα στην υπέροχη κίνηση της μεγάλης Φτωχομάνας (εργασίες μετρό γαρ - η Εγνατία σε κάποιο σημείο είναι μόνο 2 λωρίδες κυκλοφορίας - ντόινγκ!!!) για να έρθει να με δεί. Περάσαμε όμορφα, της μαγείρεψα κάποιες από τις σπεσιαλιτέ μου, κάναμε περίπατο στην παραλιακή, βόλτες σε καφέ, παίξαμε σκάκι και συζητήσαμε περί ανέμων και υδάτων. Συζητήσαμε πολύ, αμπελοφιλοσοφήσαμε και γενικώς αναλύσαμε το σύμπαν.

Αυτό που μου έμεινε από τις φιλοσοφικές μας αναζητήσεις ήταν η συζήτηση που έγινε το βράδυ της Παρασκευής πάνω από δύο ποτηράκια που γέμιζαν και ξαναγέμιζαν με ούζο, κάπου στο Μπιτ Μπαζάρ.

Έχοντας κι οι δύο ολοκληρώσει τις σπουδές μας, λέει, σαν νέοι καλλιτέχνες με όρεξη για δουλειά, αποφασισμένοι να πραγματοποιήσουμε τα όνειρα μας και να ζήσουμε κάνοντας αυτό που σπουδάσαμε, θα επιστρέψουμε στο νησί (Κύπρος) κάποια στιγμή στο αόριστο μέλλον.

Θα βρισκόμαστε τις Παρασκευές τα βράδια, καλή ώρα όπως τώρα (η συζήτηση έλαβε χώραν Παρασκευή), θα πίνουμε από ένα ποτάκι και θα λέμε πώς περάσαμε την εβδομάδα μας και τί συναρπαστικό μας έτυχε εν ώρα εργασίας.

Εγώ θα διηγούμαι τί πελάτες μάζεψα και πού τους πήρα, τί σκυλέ τραγούδια άκουσα στο αυτοκίνητο, όλα τα σκόρ από τους ποδοσφαιρικούς αγώνες του τρέχοντος και του περασμένου μηνός, ποιά ήταν η τελευταία μάρκα τσιγάρων που βρήκα ξεχασμένη στο αυτοκίνητο και είπα να δοκιμάσω, τί αστοιχείωτες πολιτικές απόψεις είχα την τύχη να ακούσω από τους εκάστοτε πελάτες μου χωρίς να τους ρωτήσω κάν, αλλά θα είμαι ευχαριστημένος από το νέο μου λούκ γιατί η νεοαποκτηθείσα στρόγγυλη κοιλιά μου είναι ότι πρέπει για να στηρίζω τις μπύρες, ενώ το μουστάκι με κάνει να φαίνομαι άντρακλας βαρύς και πελαγίσιος και επειδή το νυχάκι στο τελευταίο δάκτυλο είναι πολύ πρακτικό για να καθαρίζω τα αυτιά και τη μύτη μου!

Αυτή θα διηγείται τί καθαριστικό πατώματος διάλεξε να χρησιμοποιήσει επειδή δέν την έπεισε η διαφήμηση του Άζαξ, πόσο μαστούρωσε από τη μυρωδιά του, πόσους λεκέδες καθάρισε από τις κουρτίνες, ποιό χρώμα είναι της μόδας στις ολόσωμες ποδιές φέτος, θα ξέρει όλα τα τελευταία κουτσομπολιά από την σόουμπιζνες γιατί αυτό είναι το πιό ενδιαφέρον θέμα συζήτησης που θα κατέχουν οι γύρω της και τέλος ποιά αισθητικός στην πόλη κάνει την καλύτερη ριζική αποτρίχωση, αν και δεν θα της χρειάζεται γιατί από την πολλή χλωρίνη θα έχουν ψοφήσει όλες οι τρίχες της (πλήν της κεφαλής που θα καλύπτεται από μαντήλι κόκκινο με άσπρες βούλες)!

Ναι, σωστά μαντέψατε. Μετά από πολυετείς σπουδές στο χώρο των καλών τεχνών θα καταλήξουμε:

εγώ ταξιτζής (άντε μανάβης το πολύ)

η αδερφούλα καθαρίστρια (ή κομμώτρια, αν και μπορεί να την πιάσουν τα δημιουργικά της και να πειραματιστεί στο κεφάλι μιας άτυχης πελάτισσας που στο τέλος θα κάνει να μοιάζει με ξεπουπουλιασμένο φλαμίγκο)

[και κανένα πρόβλημα δεν έχουμε με αυτά τα επαγγέλματα, απλά δεν θέλουμε να τα κάνουμε εμείς]

για να τα βγάλουμε πέρα όταν θα επιστρέψουμε στην πολύπαθον νήσον...

Επειδή όσο κι αν τον αγαπάμε τον τόπο μας και δεν πάψαμε να ελπίζουμε, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι δεν υπάρχει ακόμα το κοινό για την τέχνη στην Κύπρο. Γνωρίζουμε ότι θα πρέπει να σκαρφιστούμε ποικίλους τρόπους για να εκμεταλλευτούμε τις γνώσεις μας σ' ένα τόπο όπου υπάρχει μεν το ανθρώπινο δυναμικό (κι όχι μόνο στις τέχνες), αλλά όχι και η βούληση για πραγματική πρόοδο. Υπάρχουν πολλοί που, εν τέλει, συμβιβάζονται με κάτι άλλο από αυτό που σπούδασαν, αφού επιστρέψουν στο νησί.

Μπορεί η τέχνη μας να μας οδηγήσει αλλού και να μην επιστρέψουμε ποτέ. Αλλά, όπως είπα και πρίν, δεν πάψαμε να ελπίζουμε. Και το νησί είναι η βάση μας, το λιμάνι μας, όπου είναι μαζεμένοι πολλοί από τα αγαπημένους μας ανθρώπους. Κάποια στιγμή - εγώ το νιώθω - θα θέλω να επιστρέψω. Για την αδερφούλα δεν ξέρω. Αλλά μέσα μας μοιάζουμε και μάλλον θα σκέφτεται κι αυτή όπως εμένα.

Εμείς, αν επιστρέψουμε, θα πρέπει να επιμείνουμε και να διαμορφώσουμε αυτό το κοινό που δεν υπάρχει ακόμα. Να θέσουμε τις βάσεις, να κάνουμε την αρχή. Και κάποια στιγμή...

Κ

φωτό (γκραφίτι του banksy) παρμένη από εδώ

ΥΓ. Δέχομαι εισηγήσεις δια άλλα πιθανά επαγγέλματα που μπορεί να παρέχουν τα προς το ζήν σ' ένα πρώην φοιτητή καλών τεχνών στην πολύπαθον νήσον...

Το στερεότυπο του δημιουργού και οι μανίες...

προειδοποίηση: μακρυνάρι!

Σήμερα συζητούσα στο κυλικείο της σχολής με μια φίλη, την Α., και ανάμεσα στα υπόλοιπα περί ανέμων και υδάτων ξεκινήσαμε συζήτηση για τη διπλωματική. Αυτή, λέει, θα ασχοληθεί με τον Marcel Duchamp (εικαστικός) και τον John Cage (συνθέτης), δύο σύγχρονους -σχετικά- δημιουργούς (που υπήρξαν και φίλοι μεταξύ τους) και τη σχέση τους με την τέχνη τους, την αντιμετώπισή τους απέναντι της.

Και οι δύο (αλλά και διάφοροι ομοϊδεάτες τους) αναθεώρησαν την θέση του καλλιτέχνη σε σχέση με το κοινό και, με τις επαναστατικές τους μεθόδους, "κατέστρεψαν" (δεν το λέω αρνητικά - προσέξτε!) το στερεότυπο του δημιουργού που βρίσκεται ψηλά στο βάθρο, μακριά από τους κοινούς θνητούς που ποτέ δεν θα μπορούσαν να τον φτάσουν και να κατανοήσουν την υψηλή του νόηση και γενικά τί συμβαίνει στο τρανό του μυαλό!

Το κίνημα αυτό υπήρξε αρκετά γόνιμο, αλλά πολλοί διαφωνούν με τα συμπεράσματα στα οποία μπορεί να φτάσει κανείς αν δεί το έργο τους με όλες τις φιλοσοφικές του προεκτάσεις. Δηλαδή την παραδοχή του ότι ο δημιουργός δεν είναι αυθεντία, δεν κατέχει κάποιο "θεϊκό" και τρομερό μυστικό, δεν διαφέρει από τους υπόλοιπους, δεν είναι ο "εκλεκτός". Κατ' επέκτασην όλοι είμαστε εν δυνάμει δημιουργοί και εν δυνάμει καλλιτέχνες (και επιστήμονες και οτιδήποτε άλλο). Το άν θα εκδηλωθεί αυτό εξαρτάται καθαρά από την παιδεία που θα λάβουμε σε κρίσιμη ηλικία (οι περισσότερες δεξιότητες που αναπτύσσουμε καλλιεργούνται σε συγκεκριμένη ηλικία - η μουσικότητα πχ στην ηλικία των 5 μέχρι 11 χρόνων - αλλιώς την έχασες τη μπάλα!... λένε...) αλλά και από τις ευκαιρίες που θα μας δώσει το περιβάλλον μας. Πχ αν οι γονείς μου δεν ήταν ρομαντικοί δεν θα με ενεθάρρυναν να ασχοληθώ με τη μουσική - τους ευχαριστώ γι' αυτό. Νά 'στε καλά γονείς μου ρομαντικοί!

Παρενθεσούλα:

Αυτό το είδα στο μπλόγκ της Πράσινης Νεράιδας και μ' άρεσε πολύ. Το βάζω εδώ λοιπόν...

Ο Κομφούκιος είπε το εξής: "Διάλεξε μιαν απασχόληση που σ'αρέσει και δεν θα έχεις να δουλέψεις ούτε μια μέρα στη ζωή σου".

Αυτό πρέπει να σκεφτόμαστε για να παίρνουμε θάρρος, όλοι εμείς που γνωρίζουμε ότι δεν πρόκειται ποτέ να πλουτίσουμε από την τέχνη μας (και μάλλον θα πεινάμε! δε βαριέ; εγώ θα είμαι ευτυχής και χορτασμένος ψυχικά - ελπίζω...)

κλείνει η παρένθεση.

Το αντεπιχείρημα σ' αυτή τη νέα αντιμετώπιση προς την τέχνη είναι η αντίδραση του ήδη επιρεασμένου από το παρελθόν (της τέχνης) κοινού που συχνά μπορεί να νιώσει ότι ο δημιουργός το χλευάζει και ότι δεν αφιερώνει χρόνο στο έργο του (συνεπώς πώς περιμένει να αφιερώσουμε εμείς;). Το αντίθετο γίνεται όμως. Μπορεί η διαδικασία της "κατασκευής" αυτού του έργου να μήν παίρνει πολύ χρόνο για να ολοκληρωθεί, αφιερώνεται όμως πάρα πολύς χρόνος στη σύλληψη της ιδέας γι' αυτό. Και επιπλέον αφού το έργο δεν μας φλομώνει με το "μεγαλείο" του, απαιτεί κι από εμάς να αφιερώσουμε χρόνο για να το καταλάβουμε, να δούμε την ιδέα και το συμβολισμό που κρύβεται από πίσω. Είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε αυτό;

Στα πολλά, με την Α. συμφωνήσαμε ότι η δημιουργία προϋποθέτει έναν εγωκεντρισμό. Πώς να δημιουργήσεις αν δέν ασχοληθείς με τον εσωτερικό σου κόσμο, αν δεν απομονωθείς; Πώς δημιουργείς αν δεν θέλεις να εκφράσεις κάτι, εσύ ως μονάδα μέσα στην απεραντοσύνη του κόσμου;

Ίσως αυτός ο εγωκεντρισμός να αναιρεί εν τέλει μέρος των ιδεών αυτών των δύο λαμπρών ανθρώπων γιατί πιθανότατα και οι ίδιοι θα τον είχαν.

Και αυτός ο εγωκεντρισμός είναι που, κατά την Α., οδηγεί τον χώρο των "μεγάλων και διάσημων" καλλιτεχνών στο να είναι ανδροκρατούμενος. Γιατί μόνο ένας εγωκεντρικός άνθρωπος μπορεί να αφιερώσει τόσο χρόνο στην τέχνη του που να του γίνει σχεδόν μανία, που να γίνει η ζωή του. Και οι γυναίκες είναι σαφώς λιγότερο εγωκεντρικές.

Δηλαδή, την ρώτησα εγώ, θέλεις να πείς ότι οι γυναίκες δεν είναι εγωκεντρικές επειδή σε κάποια φάση της ζωής τους συνειδητοποιούν ότι μπορουν κάποια μέρα να γίνουν μάνες και χτίζουν την κοσμοθεώρησή τους γύρω από αυτό; (μια μάνα πάντα βάζει τον εαυτό της σε δεύτερη μοίρα - είναι βιολογικό...)

Αυτή απάντησε πως ναί, αλλά είναι και ζήτημα διαφορετικής ανατροφής που παίρνουμε από μικρά. Οι γυναίκες τείνουν να είναι πιό διαλλακτικές, οι άντρες -ως γνήσιοι κυνηγοί- τείνουν να είναι πιό εγωιστές, άρα και πιο εγωκεντρικοί.

Εδώ εγώ δεν πείστηκα. Απλά πιστεύω πως οι άντρες είμαστε πιό απλά και μονόχνωτα πλάσματα - που γίνονται λοιπόν πιό εύκολα μονομανείς και μονολιθικοί. Ουγκ!

Και γυρίζει μέσα στο μυαλό μου η φράση "a woman needs reason" που λέγαμε πρίν από λίγο καιρό με έναν άλλο φίλο. Σκέψου το λίγο...

Η φράση ολόκληρη είναι η εξής:
"a woman needs a reason to cheat, a man just needs a woman" δηλαδή: "Μια γυναίκα χρειάζεται λόγο για να απατήσει, ενώ ο άνδρας χρειάζεται απλά μια γυναίκα".

Τάχα! Διαφωνώ κάθετα με τα περί απιστίας που υπονοεί αυτή η φράση, γιατί πάντα και για όλους υπάρχει κάποιος λόγος που λειτουργούμε με τον τρόπο που επιλέγουμε να λειτουργήσουμε ακόμα κι αν δεν το συνειδητοποιούμε. Αλλά αν δούμε πίσω από την επιφανειακή σημασία αυτής της φράσης θα βρούμε κι άλλη ερμηνεία. Γενικά, για οτιδήποτε, μια γυναίκα θα ψάξει το λόγο που δικαιολογεί τις πράξεις τις ενώ ένας άντρας δεν το σκέφτεται τόσο. Μια γυναίκα χρειάζεται λόγο -να τον βρεί και να τον ξέρει- για να ασχοληθεί με κάτι. Υπεραναλυτικά πλάσματα! (αλλά τί να κάνουμε; συμπληρώνουν έτσι την αντρική μας απλοϊκότητα...)

Ο άντρας, λοιπόν, μπορεί να κάνει κάτι χωρίς να ψάξει ιδιαίτερα το λόγο γιατί το κάνει, και έτσι να αφιερωθεί στην μανία του και να γίνει "μεγάλος" σ' αυτό που κάνει. Μια γυναίκα χρειάζεται δυνατό επιχείρημα-λόγο για να πράξει αναλόγως και συχνά δεν το κάνει επειδή, εν τέλει συνήθως... δεν υπάρχει λόγος!

Προς αναγνώστες γένους θηλυκού: Τί νομίζετε; Διαφωτίστε με...

Κ

Υστερόγραφο: Το Κουνούπι ανακοινώνει περήφανα ότι ξεκινά τη διπλωματική του! Επίσης, σήμερα ανακάλυψα την σοκολάτα "υγείας" (ναι, καλά...) ΙΟΝ με μαστίχα Χίου. Μιάμ!
Σχόλια, ενστάσεις, διαφωνίες: ευπρόσδεκτα!

Η πρωινή της κομψότητα...

Λίγο καιρό πρίν, η ξαδέρφούλα μου η Π. (που στο εξής θα λέω παπαρούνα) μού 'στειλε στο ίνμποξ αυτό το βιντεάκι με την καλημέρα της. Μου άρεσε πολύ και το έδειχνα σε όποιον ερχόταν από δώ. Μια άλλη φίλη νυχτοπεταλούδα είπε πως το φιλμάκι είναι "περιγραφή έρωτα".

Περιττές πληροφορίες: Το βιντεοκλίπ αυτό έγινε με stop-motion τεχνική, δηλαδή σειρά συνεχόμενων φωτογραφιών που εναλλάσονται γρήγορα για να δημιουργηθεί η ψευδαίσθηση της κίνησης (μια τεχνική που χρησιμοποιεί συχνά ο αγαπημένος μου Τιμ Μπάρτον). Διαδραματίζεται πάνω σ' ενα κρεβάτι και οι δημιουργοί του είχαν - απ' ότι βλέπω - πολύ φαντασία. Χαίρομαι όταν βλέπω πως οι άνθρωποι της τέχνης ακόμα επιλέγουν με πείσμα τον δύσκολο αλλά πιό όμορφο δρόμο - αυτόν που θέλει την παραπάνω δουλειά...

Το myspace του παλικαριού που τραγουδάει εδώ. Και επιτέλους, ας βρεί κάποιος την τύπισσα που παίζει στο βιντεάκι και να της πεί ότι θέλω να την παντρευτώ κι ας είμαι κουνούπι!

Χωρίς περαιτέρω σχόλια σ'το αφήνω εδώ να το δείς. Εμένα μού 'φτιαξε τη μέρα :) γιατί όχι κι εσένα;

Κ

..και μαζί σου τ' άστρα μετράμε...

Ο Μάνος, η Μελίνα κι ο κυρ Αντώνης...

Μιλώ γι' αυτούς με το μικρό τους όνομα, έτσι όπως θα μιλούσα για ένα παιδί. Γιατί έτσι τους νιώθω και τους αγαπώ όταν με τις φωνές και τις μουσικές τους με ταξιδεύουν πίσω σε άλλες εποχές, σε παιδικά βιώματα, να νοσταλγώ εποχές που δεν έζησα.

Ακούω μουσικές παλιές, αγαπημένες και φαντάζομαι μιαν άλλη εποχή, με αλλιώτικες καταστάσεις. Μπαίνω σ' αυτήν μ' ένα παλιό τραγούδι που, σαν φωτογραφία της εποχής του, μου αφηγείται πώς ήταν τα πράγματα τότε. Ποιές ήταν οι προσμονές, οι αυταπάτες, οι ανησυχίες και οι ελπίδες των ανθρώπων που ζούσαν τότε - που το άκουγαν όταν πρωτογράφτηκε. Ο συνθέτης κι ο τραγουδιστής - ο πρώτος που το είπε - που ζούσαν εκείνο τον καιρό θα ένιωθαν το συλλογικό πνεύμα αυτής της εποχής να ρέει στις φλέβες τους. Κι ακούγοντας το εγώ αυτό νιώθω να μου μιλάει και να ξυπνάει μέσα μου μνήμες αβίωτες.

Το τραγούδι κάτι απλό, άμεσο, ολοκληρωμένο, φτιαγμένο για να επικοινωνεί με τον κόσμο, για να το ξαναψελλίσουν τα χείλη των ανθρώπων που θα συγκινήσει. Ο Bob Dylan είπε χαρακτηριστικά: Το ποίημα είναι ένα πλάσμα γυμνό. Το τραγούδι όμως είναι κάτι που μπορεί να "περπατάει" απο μόνο του.

Ένα τραγούδι λοιπόν είναι ένα πλάσμα ζωντανό. Σκέψου το την επόμενη φορά που θα ακούσεις ένα από τα αγαπημένα σου τραγούδια. Και να θυμάσαι ότι ένα αγαπημένο τραγούδι είναι πάντα συνδεδεμένο με κάποιο συναισθηματικό ερέθισμα - κι αυτή είναι η μαγεία του...

Τον κυρ Αντώνη τον έχω τραγουδήσει και παίξει πολλές φορές. Νιώθω πλέον ότι είναι μέρος της ψυχοσύνθεσής μου. Και θυμάμαι παλιά να μπαίνω στην κουζίνα ένα ήσυχο απόγευμα, να παίζει αυτό στο ράδιο και να πετυχαίνω τη μαμά μου να το τραγουδά σιγανά κάνοντας δουλειές του σπιτιού. Θυμάμαι πόσο μου άρεσαν τα λόγια. Θυμάμαι έψαξα καιρό να το βρώ και να το παίξω, μετά από αυτό. Και θυμάμαι, ένιωθα σαν να μιλάει για τον παππού μου...

Κι αυτό το βίντεο το πρωτοείδα ένα χειμωνιάτικο βράδυ στην ΕΡΤ πρίν χρόνια και με συγκίνησε. Χάρηκα απίστευτα όταν το βρήκα στο youtube. Το βάζω εδώ για να το δείς κι εσύ, με την ελπίδα να νιώσεις όμορφα όπως εγώ.

K

Κατεπείγον: ετών δέκα...

Χθές το βράδυ πήγα σε μια θεατρική παράσταση. Το θεατράκι (η αίθουσα) ήταν στη γειτονιά μου κι εγώ μέχρι στιγμής νόμιζα ότι το χρησιμοποιούν μόνο για πρόβες. Πάλι καλά που με κάλεσε φίλη μου η Ε. (που με τον Κ. έγραψε τη μουσική για την παράσταση) να πάω να το δω. Ήταν πρεμιέρα. Οι ηθοποιοί λίγο αγχωμένοι, αλλά πολύ καλοί. Μπράβο παιδιά - σας το είπα κατ' ιδίαν, το λέω κι από 'δω.

Εντυπωσιάστηκα. Ήταν υπέροχο. Η απεικόνιση των χαρακτήρων ήταν αθώα, ονειρική, μη ρεαλιστική, παιδική, πολλές φορές -κατά τα λόγια της σκηνοθέτιδας- σαν ψυχολογική κατάσταση, σχόλιο. Το κείμενο αποτελείτο κυρίως από μια σειρά γραμμάτων, γραμμάτων ενός παιδιού -που νοσεί- προς το Θεό.

Αν ζείς στη Θεσσαλονίκη ή θα την επισκεφθείς στους επόμενους μήνες καλό είναι να έρθεις να δείς αυτή την παράσταση. Θα σε βάλει σε σκέψεις. Θα κερδίσεις πολλά. Τα νοήματα που κρύβονται πίσω από τις γραμμές των παιδικών γραμμάτων είναι πολλά, πιό πολλά απ' ότι φαίνονται στην αρχή, αλληγορικά σαν του Μικρού Πρίγκηπα του Εξυπερύ. Τίθενται ερωτήματα για τη ζωή και το θάνατο, για τη σχέση μας με το Θεό, για τον παιδικό ψυχισμό, την αγάπη.

Παραθέτω το κείμενο από το πρόγραμμα της παράστασης:

Πρόκειται για μία παράσταση εμπνευσμένη από το έργο του Ερίκ Εμμανουέλ Σμιτ "Oscar et la dame rose". Αφορά στην ιστορία ενός δεκάχρονου αγοριού, του Όσκαρ, που πάσχει από την επάρατο νόσο. Στην κλινική όπου νοσηλεύεται γνωρίζει μια κυρία, τη θεία Ροζ, όπως την αποκαλεί, με τη βοήθεια της οποίας καταφέρνει και αντιμετωπίζει την ασθένεια ως «γεγονός» και όχι ως «τιμωρία».
Έχοντας ως στόχο να εξισώσει την κάθε μέρα που του απομένει με δέκα χρόνια ζωής και πάντοτε με αρωγό σε αυτό το «παιχνίδι χρόνου» τη θεία Ροζ, εκμεταλλεύεται την κάθε στιγμή που περνά με γενναιότητα, ωριμότητα και καλή διάθεση, με αποτέλεσμα να «καταλήξει» πλήρης.
Στη διάρκεια της παράστασης όλοι οι ηθοποιοί «ντύνονται» όλους τους ρόλους με σκοπό να διερευνήσουν το λόγο και τον αντίλογο, τη δύναμη της παιδικής ψυχής και το φόβο των ενηλίκων, τον αυθορμητισμό των παιδιών και τη σοφία ορισμένων ανθρώπων όσον αφορά τη διαχείριση δύσκολων καταστάσεων.
Ο στόχος που ετέθη ήταν όλη η παράσταση να αποτελεί ένα παιχνίδι ζωής και ουσίας, «θωρακισμένο» ενάντια σε κάθε υπόνοια μεμψιμοιρίας, παραίτησης και παθητικής προσμονής του θανάτου, όπως ακριβώς και ο κόσμος που χτίζει ο Όσκαρ με τη θεία Ροζ.

Εξάλλου, «...η ζωή είναι ένα περίεργο δώρο. Στην αρχή το υπερεκτιμάμε, μετά το υποτιμάμε και στο τέλος καταλαβαίνουμε ότι δεν ήταν δώρο, αλλά δάνειο». Το πώς θα το διαχειριστούμε εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς τους ίδιους.

Η ομάδα θεάτρου "άρκτος" παρουσιάζει την παράσταση “Κατεπείγον: ετών δέκα” στην αίθουσα "Μάντεως Τειρεσία" (Γ. Κωνσταντινίδη 15 & Μάντεως Τειρεσία - Φάληρο) από 27 Φεβρουαρίου μέχρι και 22 Μαρτίου, κάθε Παρασκευή – Σάββατο – Κυριακή, στις 21:00.

Το link για την ομάδα θεάτρου "άρκτος" εδώ.

Εδώ και το εξώφυλλο του βιβλίου που, τώρα που το σκέφτομαι, ίσως και να πάω να τ' αγοράσω. Στο τέλος της ανάρτησης θα βρείς και ένα σχετικό βιντεάκι με μουσική από την "Αμελί".

Κ.

Ο κοινωνικός ρόλος ενός κουνουπιού...

Ποιός είναι ο κοινωνικός ρόλος ενός κουνουπιού; Σε τί εξυπηρετεί τους φυσιολογικούς κύκλους της πλάσης; Σε προηγούμενη ανάρτηση το κουνούπι εξήγησε την άποψη των Δαρβινιστών γι' αυτό. Επιπλέον το κουνούπι χρησιμεύει στη φύση ως τροφή για πουλιά, σαύρες και βατράχια...

Όπως λοιπόν και (τα κουνούπια ή άλλα ζωάκια) στη φύση, οι άνθρωποι έχουν την ανάλογη χρησιμότητα τους για την κοινωνία, ανάλογα με το ισχύον πολιτικο-οικονομικό σύστημα. Σε όλα τα δοκιμασμένα (μέχρι στιγμής) συστήματα οι άνθρωποι διαχωρίζονται σε κατηγορίες, σε "κάστες" ανάλογα με το ρόλο τους στην κοινωνία, τη χρησιμότητά τους, την προσφορά τους προς την πολιτεία.

Πιστεύω ο Πλάτωνας τα περιέγραψε αρκετά καλά στο έργο του "Πολιτεία" (γνωστότερο ως Πλάτωνος Πολιτεία). Ο Πλάτωνας είχε διατυπώσει σ' αυτό απόψεις ως προς το τί είναι η ιδεατή μορφή πολιτείας (όσον αφορά το κράτος, όμως με κοινωνικές προεκτάσεις, αφού δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει ένα τέτοιο σύστημα χωρίς την συνεργεία της κοινωνίας σ' αυτό). Κατά τον Πλάτωνα, οι κοινωνίες αποτελούνται από 3 κύριες τάξεις που συμβολίζουν τα ψυχοσωματικά χαρακτηριστικά ενός ανθρωπίνου όντος, δηλαδή: την επιθυμία, την λογική και τη βούληση. Περισσότερα εδώ.

Όλα αυτά είναι κυρίως συμβολικά και χρησιμοποιούνται στο έργο αυτό κυρίως για να απεικονίσουν τον ανθρώπινο ψυχισμό και τις ισορροπίες που υπάρχουν σ' ένα άτομο. Ωστόσο έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν από μονάρχες για να δικαιολογήσουν τις προσωπικές τους πολιτικές αντιλήψεις, καθώς και για το βάρβαρο κίνημα της ευγονικής.

Τελοσπάντων, ο Πλάτωνας, με λίγα λόγια, χωρίζει τους πολίτες στις εξής 3 κάστες:

1. Η Παραγωγική τάξη στην οποία ανήκουν οι κάθε λογής εργάτες και αγρότες, αρχιτέκτονες υδραυλικοί κλπ αλλά και οι έμποροι (χμμμ... μεγάλο χμμ... τί ακριβώς παράγουν οι έμποροι και οι κάθε λογής τραπεζίτες; σίγουρα όχι έργο... την οικονομική κρίση μήπως;)

2. οι Φύλακες στους οποίους ανήκουν οι ένοπλες δυνάμεις και οι αστυνομεύοντες μια ευνομούμενη πολιτεία (πάλι μεγάλο χμμμ... μπορούμε να μιλάμε για την αναγκαιότητα τους σήμερα όπως έχουν τα πράματα στον κόσμο -σκατά δηλαδή- με τη λογική του εφόσον υπάρχει ένας πρέπει να υπάρχουν όλοι. Όμως μπορείτε να με πείσετε για την χρησιμότητα τους; Εγώ τους βλέπω σαν καρκίνωμα στο ήδη σαθρό οικοδόμημα της σύγχρονης δημοκρατίας...)

και τέλος

3. οι άρχοντες ή κυβερνήτες για τους οποίους, πολύ ιδεαλιστικά, λέει ο Πλάτωνας ότι πρέπει να χαρακτηρίζονται από ευφυία, λογική, αυτοσυγκράτηση, αγάπη για την αλήθεια και τη φιλοσοφία - παραδέχεται δε ότι πολύ λίγοι είναι πραγματικά άξιοι να ανήκουν σε αυτή την ομάδα (για τους κυβερνήτες τρέφω τις αμφιβολίες μου αφού ελάχιστοι είναι ικανοί να παραμείνουν αδιάφθοροι από την εξουσία και -προσωπικά πιστεύω ότι- οι πραγματικοί ιδεαλιστές δεν την επιδιώκουν κιόλας...)

και μετά τρείς τελείες...

Ο Πλάτων δε λέει τίποτα για μερικές άλλες κατηγορίες επαγγελμάτων όπως πχ οι κληρικοί, οι ιερόδουλες, οι δικηγόροι, οι παροχοί υπηρεσιών (βλέπε δημόσιοι υπάλληλοι κ.α.) και οι καλλιτέχνες... Πού κατατάσσονται όλοι αυτοί;

Αν ξεκινήσουμε από τους δικηγόρους λέμε ότι μάλλον ανήκουν και στους παροχούς υπηρεσιών αλλά και στους άρχοντες αφού ασχολούνται με το νόμο και την νομοθετική εξουσία και συχνά επιδιώκουν και τη διοικητική. Οι δε παροχοί υπηρεσιών (δεν εννοώ τους παροχούς υπηρεσιών ίντερνετ!) εξυπηρετούν την κοινωνία με το λειτούργημα τους αφού διευκολύνουν (;) κάποιες καθημερινές διαδικασίες. Μετά θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι ιερόδουλες εξυπηρετούν το ανθρώπινο γένος αφού ικανοποιούν (με το αζημίωτο) κάποιες βιολογικές του ανάγκες. Οι κληρικοί το ίδιο, αφού κι αυτοί ικανοποιούν (επίσης με το αζημίωτο) τις ψυχολογικές του ανάγκες (δηλαδή μπερδεύουν ακόμα περισσότερο τα υπαρξιακά μας ή μας ποτίζουν ληγμένα...) Γενικά όλοι βρίσκουν τη θέση τους στο σύστημα με τον ένα ή τον άλλο τρόπο...

Και μετά έρχονται οι καλλιτέχνες.

Σ' αυτούς θέλω να πιστεύω ότι ανήκω κι εγώ (δε θα πώ τί ακριβώς γιατί μου αρέσει το καθεστώς ανωνυμίας προς το παρόν...) Μπορούμε να πούμε ότι παράγουν έργο; Όλοι -μα όλοι- εκτός από τους εικαστικούς δεν παράγουν κάτι το χειροπιαστό. Μόνο η τέχνη του ζωγράφου ή του γλύπτη διαδραματίζεται και στο πεδίο του χώρου, μόνο αυτοί φτιάχνουν κάτι που υπάρχει στον υλικό κόσμο, είναι μόνιμο και κατ' επέκταση μπορεί να αγοραστεί. Αν είναι τυχεροί, λοιπόν, αυτοί οι εικαστικοί θα βρεθεί κάποιος να αγοράσει το έργο τους για να εξασφαλίσουν αυτοί τα προς το ζήν. Το πρόβλημα είναι ότι οι αγοραστές είναι συνήθως ηλίθιοι νεόπλουτοι που ιδέα δεν έχουν από τέχνη και δυστυχώς αυτό (σύμφωνα με τους νόμους της προσφοράς και της ζήτησης - καταραμένο μάρκετιγκ!) καθορίζει το τί είναι τέχνη σήμερα και ποιά είναι τα κυρίαρχα ρεύματα.

Οι υπόλοιποι καλλιτέχνες - συγγραφείς, ποιητές, μουσικοί, ηθοποιοί κλπ (αλλά συχνά και οι εικαστικοί) - αφού δεν παράγουν κάτι χειροπιαστό, καταναλώσιμο, μπορούμε να πούμε ότι παρέχουν υπηρεσία. Αμφιβόλου χρησιμότητας μάλιστα... Είναι παραγωγικοί όσον αφορά το κοινωνικό-οικονομικό-πολιτικό σύστημα; Τί ακριβώς παράγουν; Πολιτισμό θα μου πείτε; Κι όμως, αυτό σε τί εξυπηρετεί ένα σύστημα, με τη μορφή που το αντιλαμβανόμαστε σήμερα;

Η πολιτεία μπορεί να χρησιμοποιήσει τις διάφορες εκφάνσεις πολιτισμού για να επιδείξει το μεγαλείο της και να αποδείξει ότι τελικά το σύστημα δουλεύει. Θα τις χρησιμοποιήσει για να πείσει τους αντιπάλους της για την ισχύ της - πράγμα που δεν ήταν μάλλον η επιδίωξη των καλλιτεχνών. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα των πλουσίων που υπήρξαν προστάτες των τεχνών για παρόμοιους λόγους ανά τους αιώνες. Οι καλλιτέχνες μπορούν να δρέψουν τα ωφέλη από την αναγνώριση τους αυτή. Μέχρι εδώ όμως!

Στο παρόν σύστημα (αλλά και σε παλαιότερα) οι καλλιτέχνες πρέπει να βρούν τον τρόπο να πουλήσουν την τέχνη τους (συνεπώς μειώνονται και οι διαφορές τους με τις ιερόδουλες!). Πρέπει να βρούν τον τρόπο να γίνουν προϊόν, να γίνουν εμπορεύσιμοι - αλλιώς θα πεινάσουν! Ψάχνοντας αυτό τον τρόπο συχνά θα κάνουν εκπτώσεις όσον αφορά το έργο τους. Δημιουργικός γνώμωνας πλέον είναι το κέρδος κι όχι η ίδια η δημιουργία, η έκφραση, η τέχνη.

Μέσα στην παρούσα οικονομική κρίση είναι φανερή αυτή η κατάσταση. Ότι δηλαδή η τέχνη είναι πολυτέλεια και ακριβό σπορ, και για τον φιλότεχνο και για τον καλλιτέχνη. Αρχίζω να νιώθω σαν παράσιτο (γι' αυτό και κουνούπι!) και να αμφισβητώ την αντικειμενική χρησιμότητά μου. Αν πχ πάρουμε τις διάφορες κατηγορίες ανθρώπων και μεταφερθούμε σε μια φυλή στη εποχή του λίθου θα δούμε ότι ο άρχοντας είναι ο αρχηγός του χωριού, ο κληρικός και ο γιατρός ενσωματώνονται σε ένα άτομο, τον μάγο-γιατρό, αλλά οι αγρότες είναι αγρότες και ούτω καθ' εξής οι κυνηγοί, κτηνοτρόφοι, κτίστες κλπ. Τα υπόλοιπα επαγγέλματα είναι μεταγενέστερες εφευρέσεις καθώς όλοι ήταν και πολεμιστές και τραγουδιστές και ζωγράφιζαν στις σπηλιές τους κλπ. Το παράδειγμα αυτό το δίνω όχι για να ισοπεδώσω, αλλά για να δείξω τί ήταν πραγματικά αναγκαίο από αρχαιοτάτων χρόνων. Ζώντας στον αιώνα της εξειδίκευσης έχουμε τη ψευδαίσθηση ότι μόνο εμείς κατέχουμε τα μυστικά και τις δεξιότητες του επαγγέλματός μας κι ότι αυτά δεν είναι εγγενείς δυνατότητες του ανθρωπίνου γένους που μπορούν να αναπτυχθούν και να εκδηλωθούν με την κατάλληλη παιδεία...

Ανταλλάζουμε υπηρεσίες και κατ' επέκταση λεφτά. Γινόμαστε πρώτα καταναλωτές και μετά άνθρωποι.

Προβληματίζομαι.
Για το ρόλο μου, τη θέση μου, τη χρησιμότητα μου στην κοινωνία.

Προβληματίζομαι επειδή κι ο ίδιος ο Σωκράτης συζητώντας στην "Πολιτεία" λέει στον Πλάτωνα ότι η πραγματική και υγιής πολιτεία περιλαμβάνει αγρότες, τεχνίτες, έμπορους και δεν πρέπει να περιλαμβάνει ηγεμόνες (είδες ο Σωκράτης;) και πόλεμο (άρα ούτε και Φύλακες). Όμως δεν περιλαμβάνει ούτε περιττές πολυτέλειες όπως ο πχ χρυσός και σ' αυτήν δεν υπάρχει μια πληθώρα επαγγελμάτων όπως οι ποιητές κλπ...

Κάποιοι άνθρωποι, αυτοί που ασκούν τα "μεταγενέστερα" επαγγέλματα που ανέφερα πριν, ζουν λίγο πολύ σαν παράσιτα της πολιτείας. Και χρειάζονται πλάτες για να το κάνουν αυτό.

Ασκώ ένα τέτοιο επάγγελμα που στις προϊστορικές εποχές ήταν κοινό λειτούργημα για όλους. Και πιστεύω πως έτσι θα έπρεπε να είναι και σήμερα η τέχνη. Κοινό κτήμα όλων. Εγώ παίρνω το ρόλο του γελωτοποιού, στην καλύτερη των περιπτώσεων του διασκεδαστή. Απλός ψυχαγωγός λοιπόν. Παρηγορούμαι όμως με τη σκέψη του ότι αν και, σύμφωνα με τη σημερινή κοσμοθεώρηση, είμαι παράσιτο (βλ. κουνούπι!) που δεν παράγει έργο αντικειμενικά υπάρχουν και χειρότερα. Υπάρχουν και χειρότερα παράσιτα από 'μένα δηλαδή όπως πχ οι τραπεζίτες και οι στρατιωτικοί (βλ. μύγες, βδέλλες, ψείρες, σκουλήκια κλπ...)

Εγώ λιγότερη ζημιά σας κάνω. Και τουλάχιστον νιώθω και τύψεις!

Κ

Υστερόγραφο: Τα πιο πάνω γράφτηκαν για να εκφράσω τις ταπεινές μου ανησυχίες. Δεν είμαι ούτε κοινωνιολόγος, ούτε κάτι το σχετικό (απλά κουνούπι!) και κατανοώ ότι σε πολλά μπορεί να κάνω και λάθος. Τα σχόλια ευπρόσδεκτα καθώς και εισηγήσεις και links προς ανάγνωση για σχετικά θέματα :)